'Corona heeft er voor gezorgd dat online communicatie belangrijker is geworden'

Auteur: Robin van Tilburg  |  Geplaatst op: 23 oktober 2020  |  Bijgewerkt op: 23 oktober 2020

Door de maatregelen rondom het COVID-19 virus spreek ik voor het nieuwe “klant-in-de-spotlight-gesprek” noodgedwongen af in het digitaal loket van Google. Dit keer geen uitgebreide lunch, geen rondleiding door de organisatie en geen foto- & filmmoment. Ik heb gewoon een heel leuk gesprek met mijn gast en voer dit op m’n zolderkamer, tussen de schone was en aan mijn tuintafeltje.

Mijn gast is Maarten Jeukens, op dit moment freelance-marketeer bij het Van Abbemuseum in Eindhoven. Maarten is al meer dan 8 jaar actief in de museumwereld en heeft in de loop der jaren, op meerdere niveaus, ervaring opgedaan bij verschillende musea. De cultuurbranche zit bij Maarten in het bloed en dat merk je aan alles. Hij heeft over de meeste zaken een gefundeerde mening en is een zeer plezierige gesprekspartner. Dat komt goed uit, want ik wil namelijk alles over hem en de marketing in de museumwereld te weten komen!

INTERVIEW

Maarten, hoe ben jij de museumwereld ingerold?
“Het begon eigenlijk al tijdens mijn studie, waar ik al bewust koos voor de non-profit sector. Ik kwam erachter dat ik in een sector wilde werken waar ik zelf achter kon staan. Dat was cultuur, de sector waar ik blij van word. Dat zat hem ook in het dienen van het maatschappelijke doel.

Cultuur zat er dus eigenlijk al die tijd al in. Ik wilde er graag in werken, maar dat was niet makkelijk omdat veel mensen dat wilden en het niet makkelijk was om een baan te krijgen toen ik was afgestudeerd.

Ik ben mijn carrière begonnen bij Rutgers, kenniscentrum seksualiteit. En dat was echt de allerleukste baan voor mij om mee te beginnen. Met name omdat het heel afwisselend werk was. Ik was daar bijvoorbeeld heel veel bezig met tekstschrijven, perswoordvoering en drukwerk en dat in combinatie met seks. Hoe leuk is dat!

Daarna ben ik bij Museum Het Valkhof beland. Zij zochten een medewerker marketing. Ik was bij Museum Het Valkhof nog echt junior, natuurlijk wel met ervaring bij Rutgers, maar al snel kreeg ik mijn eigen gedachtes over hoe bepaalde dingen zouden moeten gaan. Met name op het gebied van online marketing, dat als een rode draad door mijn carrière loopt.”

Vervolgens heb je een aantal mooie stappen gemaakt met Marketing Manager als uiteindelijke eindbestemming van je periode in loondienst.
“Klopt, na Museum Het Valkhof heb ik een mooie stap kunnen maken naar Brand Manager van het Afrika Museum. En die stap was best wel groot moet ik zeggen.

Afrika museum is onderdeel van het Nationaal Museum van Wereldculturen (NMVW) en ik was verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de marketing & communicatie. Ik was daar behoorlijk op mezelf aangewezen, want de afstand tot het hoofdkantoor, waar mijn leidinggevende zat, was groot.

Bij Afrika Museum wist ik, ook op online gebied, mezelf naar een hoger niveau te tillen. Dat had ook te maken met dat het NMVW een grotere organisatie is dan Museum Het Valkhof, met grotere budgetten groter en was er ander ambitieniveau. Na verloop van tijd ging ik mij meer bezighouden met het optimaliseren van dingen: Hoe kan het dat een campagne niet goed had gewerkt? Hoe kan ik een nog effectievere campagne maken?

Na een kleine 4 jaar bij Afrika museum gingen mijn gedachten naar een meer leidinggevende rol. Ik vond bijvoorbeeld het werken met mijn stagiaires heel leuk. Ik wilde mijn kennis en ervaring op een andere manier inzetten en de uitdaging lag op managementgebied. Deze uitdaging vond ik bij Het Noordbrabants Museum. Uiteindelijk duurde mijn periode daar niet zo lang als ik had gehoopt. Dit kwam door een verschil van inzicht.”

De periode als freelancer brak aan. Hoe maakte je die keuze?
“Ik had eigenlijk al eerder de gedachte gehad om als freelancer aan de slag te gaan. In mijn loondienstperiode heb ik namelijk veel met verschillende freelancers gewerkt en dit wekte mijn interesse. Daarnaast had ik een goed netwerk opgebouwd met mensen in de branche.

Aan de andere kant had ik het gevoel dat je als freelancer wel de juiste bagage, een bepaalde senioriteit, moet hebben. Die tijd was nu aangebroken. Toen ik in gesprek met freelancers over mijn plannen begon waren zij zo positief dat ik besloot het gewoon te gaan doen. Het was wel spannend, want ik was net een half jaar begonnen en toen kwam corona om de hoek kijken.”

En toen belandde je weer bij het Afrika Museum.
“Ja, mijn eerste freelanceklus was als interim Brand Manager bij Afrika Museum. Dat was eigenlijk voor beide kanten heel fijn. Ik kende de mensen en de organisatie al en zij wisten wat ze aan mij hadden. Ik kon het bijna letterlijk oppakken waar ik het had achtergelaten!”

Maarten Jeukens: “Al jaren lang werk ik samen met jullie. Jullie zitten bij mij ‘on top of mind’.  Het voelt als een echte samenwerking. Ik durf wel te zeggen dat door mijn jarenlange samenwerking met jullie mijn online marketing kennis een enorme vlucht heeft genomen. Dan kwam ook door diverse inspiratiesessies die werden gehouden. Zo blijf ik goed op de hoogte wat er nieuw is. Ik vind het enorm fijn dat jullie je kennis delen. Je neemt de klant mee. En dat geeft vertrouwen. Ook de bereidwilligheid van jullie om een stapje extra te doen kan ik heel erg waarderen.”

 

Via het Muiderslot belandde je op de plek waar je nu zit. Hoe ging dat?
“Ik kende Cécile Brvar (Hoofd Marketing, Communicatie & Fondsenwerving bij het Muiderslot) van mijn periode bij Rutgers. Bij het Muiderslot ben ik eerst begonnen met algehele ondersteuning op het gebied van marketing & communicatie. Daarnaast was de vraag of ik het project ‘de nieuwe website’ kon leiden dus dat heb ik gedaan. Toen dat project klaar was belde Van Abbemuseum met de vraag of ik hen wilde ondersteunen bij een nieuwe tentoonstelling. En daar ben ik nu nog steeds actief. Inmiddels alweer voor de tweede tentoonstelling.”

Wat zijn de belangrijkste voordelen en nadelen van het werken als freelancer?
“De vrijheid die je hebt is een mooi voordeel. Je kunt je eigen bestaan plannen. En het nadeel is denk ik de onzekerheid. Verder vind ik het leukste dat je een kijkje in de keuken bij verschillende musea kan nemen. Ik zie heel veel paralellen, maar op bepaalde onderdelen zijn er ook wel weer verschillen.

Verder merk ik dat je heel erg welkom bent omdat je vaak de organisatie uit de brand helpt. Al merk ik dat als ik grote klussen heb dat het eigenlijk wel een beetje hetzelfde voelt als dat je gewoon in loondienst bent.”

Heb jij contact met andere freelancers in de branche?
“De museumwereld is niet zo heel groot dus je kent elkaar wel, in ieder geval van naam. Er worden wel altijd een beetje dezelfde namen genoemd op de plekken waar ik actief ben. Maar het zijn vaak mensen met een vergelijkbaar profiel. Dus als het gaat om generieke klussen zijn er best wel wat ‘concurrenten’.”

Hoe gaat Van Abbemuseum om met alle corona maatregelen?
“Ieder museum zit nu met een maximum capaciteit. Dit is bijvoorbeeld afhankelijk van de grootte van het gebouw. Voor sommige musea is deze maximum capaciteit niet minder dan het aantal bezoekers dat ze normaal op een doordeweekse dag hadden.

De belemmering voor bezoekers zit hem met name in het reizen naar het museum, omdat dit heel erg wordt afgeraden. Musea zijn daarom steeds meer afhankelijk van de mensen die in de nabijheid van het museum wonen.”

Welke gevolgen heeft dit voor de marketing/communicatie-afdeling?
“In de zomer liepen de aantallen wel weer op door mensen die op vakantie in eigen land waren, maar veel media die was ingekocht werd gecanceld. Bij het Muiderslot was er bijvoorbeeld busreclame gekocht op de bus die naar de Keukenhof rijdt, maar omdat de Keukenhof dicht was is deze ook gecanceld.

De marketingafdeling kwam voor heel andere uitdagingen te staan. Vragen als ‘Is de online ticketverkoop op orde?’, ‘Hoe zorg je dat de bezoekersstroom goed gaat?‘, ‘Hoe gaat je dat op een goede manier communiceren?’, ‘Wat doe je als mensen toch aan de deur staan?‘ Het zijn eigenlijk ook bedrijfsmatige vraagstukken, maar daar zit de communicatie ook aan vast.”

Zie je dat de rol van online marketing en communicatie belangrijker is geworden?
“De museumwereld is natuurlijk niet bepaald een voorloper op dit gebied. Maar Corona heeft er zeker voor gezorgd dat online communicatie belangrijker is geworden. Niet alleen campagnes op tentoonstellingen, maar gewoon communicatie in het algemeen.

Online marketing is in de sector de afgelopen jaren wel enorm gegroeid. De vertragende factor heeft ook te maken met hoe het intern wordt gedragen.”

Waarom heeft het zo lang geduurd tot men het belang van ‘online’ inzag?
“Online marketing is minder zichtbaar voor sommigen. Een poster op straat zie je gewoon. Een online advertentie niet als je niet de doelgroep bent. Dan krijg je al snel vragen of het wel werkt. Het is het doorbreken van een bepaalde traditie geweest. Voor een deel is het ook onwetendheid. En iedere verandering is een beetje eng.

Er zijn zoveel mediakanalen. Hoe ga je alles integreren in één groot geheel? Daar moet je ook een kennis van zaken voor hebben en daar worstelen nog steeds veel partijen mee. Er ontbrak een tijd lang kennis en eigenlijk soms ook de noodzaak. Want als het goed gaat dan is er ook geen noodzaak om te veranderen.”

Merk jij dat de risicodoelgroep (de ouderen) nu extra wegblijven?
“Ja, de mensen die nu binnenkomen zijn jonger dan vóór Corona. Bij onze tentoonstelling Victor Sonna in het Van Abbemuseum komt dat mooi uit, want die past ook wat meer bij de jongere doelgroep. Ook komen er bijna geen buitenlandse toeristen. Reizen wordt afgeraden. Daar moet je dus in je marketingcampagne ook rekening mee houden. Een samenwerking met de NS komt bijvoorbeeld nu ook op een lager pitje te staan.”

Zorgt de coronacrisis nog voor vermindering van budgetten?
“De budgetten staan nu wel onder druk. Er wordt meer gekeken naar wat doen we wel en wat doen we niet. Dit geldt ook voor tentoonstellingen die nu in de maak zijn. Die zouden zo maar eens niet door kunnen gaan. We gaan zien hoe dat zich in de komende tijd gaat ontwikkelen.”