‘Als je iets groots de wereld in brengt, komt het ook groots terug.’

Sinds juni 2019 trekt onze Marketing Coördinator Robin van Tilburg voor de rubriek ‘klant in de spotlight’ geregeld het veld in om onze klanten te interviewen.

Foto: Evert Elzinga

Auteur: Robin van Tilburg  |  Geplaatst op: 8 december 2020  |  Bijgewerkt op: 8 december 2020

Vandaag is het de beurt aan Heidi Vandamme. De in België opgegroeide Heidi vertrok in 1998 naar Nederland waar ze ruim 12,5 jaar voor het prestigieuze Van Gogh Museum heeft gewerkt. Na deze indrukwekkende periode, waarbij ze uitgroeide tot Hoofd Communicatie, hielp ze als zelfstandig ondernemer diverse musea met het in de markt zetten van enkele zeer aansprekende tentoonstellingen.

INTERVIEW

Heidi, hoe ben jij bij het Van Gogh Museum beland?
“Na mijn tijd in België – waar ik geboren ben en 5 jaar gewerkt heb – ben ik in 1998 in Nederland begonnen als persvoorlichter/woordvoerder bij het Van Gogh Museum. Samen met een andere collega verving ik het Hoofd Voorlichting, PR en Fondsenwerving die met zwangerschapsverlof ging.

Het Van Gogh museum was in die tijd aan een transitie bezig. Ze groeiden uit tot een groot museum met internationale ambities. Door mijn Belgische achtergrond spreek ik vloeiend Frans en dat kwam tijdens mijn werkzaamheden voor het Van Gogh Museum zeer goed van pas.”

Je bent gebleven bij Van Gogh en in je functioneren heb je behoorlijke stappen gemaakt.
“Klopt, in 2004 ben ik interim Hoofd Voorlichting, PR en Fondsenwerving geworden en aansluitend (eind 2005) werd ik Hoofd Communicatie. Hier vielen ook marketing, voorlichting, PR en communicatie, educatie en publicaties onder.”

Hoe is dat om zo door te groeien?
“Als je doorgroeit naar een hogere positie dan heb je direct een andere rol in het team. Het heeft invloed op hoe je opereert. Als medewerker heb je met name verantwoordelijkheid voor je eigen project(en). Als manager moet je echt met je team bezig zijn.

Daarnaast ben je als manager ook veel meer bezig met vooruitdenken. Je moet continu een stapje verder zijn dan het heden. Ik probeer het team daar wel in te betrekken, zodat ook zij met creatieve ideeën kunnen komen.”

Waar ben je het meest trots op uit je tijd bij het Van Gogh?
“Waar ik het meest van geleerd heb en waar ik mezelf in ontwikkeld heb is ‘hoe zet je een tentoonstelling goed in de markt’. Ik heb daar nog steeds profijt van. Het is belangrijk om de tentoonstelling goed voor het voetlicht te brengen. Het Van Gogh Museum staat bijvoorbeeld bekend als een museum dat vooral gericht is op toeristen. Het doel was (en is nog altijd) om ook meer Nederlands publiek naar het museum te krijgen. De tentoonstellingen spelen daar een belangrijke rol in. De toeristen komen toch wel, vooral voor de Van Gogh-collectie. Maar het Nederlandse publiek kun je echt warm maken voor specifieke tentoonstellingen.”

Blijven de Nederlanders niet weg omdat er juist zoveel toeristen zijn?
“Ja, dat klopt. Daar zit zeker een spanning op. Er wordt wel van alles aan gedaan. Ik ben al 9 jaar weg hoor, maar de vrijdagavondopenstellingen waren bijvoorbeeld een manier om meer lokaal en jonger publiek te betrekken bij het museum. De combinatie van (live) muziek en een aantrekkelijke programmering zorgden voor een informele sfeer waarmee we het Nederlandse publiek goed konden bereiken.

Daarnaast vormden de (lange) rijen een behoorlijke drempel voor het Nederlands publiek. Door het werken met tijdsloten spreid je de toestroom van het aantal bezoekers en zijn ook de rijen verdwenen. Inmiddels werken veel populaire musea (ook door Corona) met tijdsloten.

Blijft dat zo denk je?
“Ja, mijn verwachting is dat dit blijft. Online reserveren is een vanzelfsprekendheid geworden. Voorheen waren tijdsloten vooral voor musea die altijd veel bezoekers hadden of voor populaire tentoonstellingen. Het was meer een uitzondering dan de regel. Maar mede door Corona zie je het nu eigenlijk overal.

Wel is het zo dat musea die van nature minder druk zijn het meer als een service zullen gebruiken. Sommige mensen vinden het fijn om van tevoren een kaartje te kopen.”

Waarom ben je de freelancewereld ingestapt?
“De vraag was natuurlijk wat ga je doen als je bij Van Gogh Hoofd Communicatie bent geweest? Je hebt toch bij een topmuseum gewerkt. Ik besloot dat ik mijn ervaring bij Van Gogh in dienst wilde stellen van andere musea. En dat pakte eigenlijk zeer goed uit, want nog voordat ik wegging kreeg ik een verzoek van het Cobra Museum.”

Want musea zetten jou als freelancer in om een tentoonstelling in de markt te zetten. Zeg ik dat goed?
“Ja, dat is wel een beetje de rode draad in mijn 9 jaar als freelancer. Ik heb een aantal opdrachten gedaan waarbij het heel belangrijk was dat de tentoonstelling goed in de markt werd gezet. En er was altijd wel een reden voor het specifieke museum waarom ze mij daarvoor nodig hadden.”

En je bent betrokken geweest bij grote tentoonstellingen.
“Ik heb 5 à 6 keer aan het roer van de campagne rond ambitieuze tentoonstellingen gestaan. Een recent voorbeeld is de Pieter de Hooch-expositie in Museum Prinsenhof Delft*. Dat is de best bezochte tentoonstelling voor het museum tot nu toe (2020 red.). En dat werd echt het succes waar op gehoopt werd. De tentoonstelling is genomineerd geweest voor de prestigieuze Apollo Award, waardoor we in hetzelfde rijtje kwamen als het Louvre en het Metropolitan Museum.”

*Voor de tentoonstelling ‘Pieter de Hooch in Delft’ heeft New Sales Company de online campagne gedraaid.

“Eén van de grootste tentoonstellingen was toch wel de Jheronimus Bosch-tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum. Toen ik gebeld werd voor deze opdracht maakte mijn hart echt een sprongetje. Dit vanwege de ambitie en de grootte van het project.

Bij deze opdracht kwam eigenlijk alles samen. Ze zochten een Interim Hoofd Marketing & Communicatie. Het was een grote tentoonstelling met een hoog ambitieniveau en deze opdracht was mij op het lijf geschreven. Ik kon namelijk mijn opgedane ervaring uitstekend gebruiken.

Ik stapte op een snel rijdende trein. Dus ik moest me in heel korte tijd het project eigen maken. En ik moest de trein op hetzelfde tempo of zelfs sneller laten rijden. Een enorme uitdaging want ik moest snel schakelen, beslissingen durven nemen en er moest heel veel opgeleverd worden in korte tijd.”

Heidi Vandamme: “Ik ben tevreden over New Sales Company en heb jullie wel vaker voorgedragen aan andere partijen. Wat ik goed vind is dat jullie pro-actief adviseren. Soms stellen jullie ook vragen aan mij. En dat brengt me soms op andere gedachten. Nathalie is een ontzettend goede accountmanager. Ze houdt goed contact. Ze luistert. Ze is snel in haar reactie. Ze betrekt experts erbij. Ik heb het gevoel dat het bij jullie in goede handen ligt. Je moet ook niet alles zelf willen doen. Je kunt als kleine organisatie niet in alles expertise hebben.

 

Welke invloed heb je als marketeer op een tentoonstelling?
“Je bent als marketeer actief in een projectteam. In dat team is het jouw taak om onderwerpen in te brengen die voor jou als marketeer belangrijk zijn om er een succes van te maken.

Daar ligt altijd een gezond spanningsveld met andere leden in het team. Het gaat er ook om welk budget je ervoor over hebt. Een voorbeeld is dat als je als marketeer iets op de tentoonstellingsvloer wilt hebben, er gezegd kan worden dat dit niet uit het tentoonstellingsbudget wordt gedaan. Dan kun je aanspraak maken op het marketingbudget. En de vraag is dan heb je dat ervoor over of wordt het dan te kostbaar voor het resultaat dat het oplevert?”

Wat is tijdens het neerzetten van zo’n tentoonstelling jouw job als marketing manager?
“Zorgen dat de hele organisatie meegaat in datgene wat je aan het voorbereiden bent. Kijk je doet alles natuurlijk samen met je team, maar mijn taak is dat we gelijk opgaan. Je zorgt ervoor dat alles wat er gedaan wordt consistent is en dat alles tijdig geregeld is.

Er komt echt wel veel meer bij kijken dan dat je denkt. Ik zeg altijd ‘als je iets groots de wereld in wilt brengen, dan komt het ook groots terug.’ Het is goed om een plan te hebben, maar alles staat bij de uitvoering van het plan.”

Wat vind je zo leuk aan werken in de museumbranche?
“Ik houd van kunst en ik heb het beste voor met kunst. Ik wil graag dat mensen het zien en ervaren wat ik ervaar. Ik ben van jongs af aan in kunst & cultuur geïnteresseerd geweest. Het is mijn passie en het boeit mij. Ik lees bijvoorbeeld ook het liefst de cultuurbijlage in de krant. Ik voel mij daar echt in thuis.”

Waar liggen de grootste uitdagingen voor de marketing in de museumbranche?
“In deze Corona tijd schuift cultuur meer naar de achtergrond. Er is minder ruimte om naar culturele manifestaties te gaan. De uitdaging is straks om de relevantie weer terug te brengen.

Daarnaast is wie je in het museum wilt hebben natuurlijk de grote uitdaging. Cultuur staat bij heel veel mensen hoog in het vaandel. Maar bij een grote groep is dat minder het geval. Senioren vormen voor veel musea een belangrijke doelgroep. Zij hebben de interesse, de tijd en het geld. Nu is die doelgroep voor een deel weggevallen, omdat bij hen wat meer reserves zijn om te komen.

Musea moeten dus op zoek naar nieuwe doelgroepen. En veel musea worstelen daarmee en hebben er nog geen passend antwoord op.”

Heb jij veel contact met andere marketeers in de branche?
“Als ik bijvoorbeeld start met een tentoonstelling kijk ik welke vergelijkbare tentoonstellingen er zijn geweest en dan neem ik even contact op om dingen te vragen. Bijvoorbeeld hoeveel budget er was of welke ambities er waren.

Zo heb ik in tijden van Pieter de Hooch contact gehad met het Drents museum en ik heb ook wel eens iets aan het Fries museum en aan Teylers Museum gevraagd. Ik vind dat je dat moet kunnen delen met elkaar. En dat gebeurt ook. In de museumwereld is er absoluut een goede collegialiteit.”

Wat zijn jouw toekomstplannen?
“Vanwege de Coronacrisis wordt er volop geschoven in de programmering en worden grotere (tentoonstellings)projecten vaak ‘on hold’ gezet of helemaal geannuleerd. Dat dwingt mij om onder meer na te denken over nieuwe stappen/mogelijkheden.

Interimmen als afdelingshoofd is/blijft er één van, net als het coachen c.q. geven van gerichte trainingen (‘Hoe bereik je de landelijke/internationale pers’ bijvoorbeeld) aan marcom-medewerkers/-teams. Kortom, ik verken nieuwe werkterreinen en dat bevalt me zeer. De vrijheid om zelf je koers te bepalen is wat mij betreft een van de vele mooie aspecten aan het freelancen. En daarom blijf ik dit voorlopig doen. Ik ben nog niet klaar in de museumwereld!”